O krwawniku pisaliśmy już przy okazji mieszanki ziołowej na bolesne miesiączki i leczeniu boreliozy, ale czas rozwinąć temat, bo roślina jest naprawdę ciekawa.

Krwawnik był znany już w starożytności – przy jego pomocy mityczny bohater Achilles miał wyleczyć Telefosa (wcześniej raniąc go włócznią – to się nazywa etyka walki – pomóc wyleczyć pokonanego przeciwnika). Możemy go znaleźć nie tylko w mitach – pisali o nim też Hipokrates i Dioskurydes.

W medycynie ludowej był wykorzystywany w postaci naparów jako lekarstwo na bóle głowy, zaburzenia wydzielania żółci, również jako środek poprawiający apetyt. Zewnętrznie był stosowany na zmiany skórne, rany, podobno miał nawet leczyć ukąszenia węży. W średniowiecznej europie był znany jako Herba militaris – maści z krwawnika nakładano na rany zadane w trakcie bitwy.

Dobrze wiemy, że działanie jest ściśle związane z występowaniem określonych substancji czynnych dlatego czas im się przyjrzeć 

Co zawiera krwawnik?

Olejek eteryczny, składający się głównie z seskwiterpenów takich jak chamazulen, alfa- i beta-pinen, ponadto kariofilen, kamforę, sabinen i eukaliptol.
Obecne są również laktony seskwiterpenowe typu gwajanu (achillicyna, achillina i leukodyna), typu germakranu (millefolina, dihydropartenolid oraz balchanolid).
To oczywiście nie jest wszystko, znajdziemy też poliacetyleny, flawonoidy (głównie pochodne apigeniny i luteoliny), alkamidy (nie mylić z alkaloidami) takie jak achilleina, betaina, cholina i stachydryna oraz garbniki.

Jak działa krwawnik pl.wikipedia.org?

Na układ pokarmowy –

Już Dioskurydes zalecał używanie naparów z krwawnika w leczeniu wrzodów żołądka. I trzeba przyznać – słusznie (tak nawiasem mówiąc to zaskakujące jak szeroką wiedzę o medycynie naturalnej posiadali nasi przodkowie, nie mając dostępu do nowoczesnych metod badań, musząc testować wszystko „w warunkach polowych”). Jak pokazują badania zarówno wyciąg wodno-alkoholowy, jak i wyciąg wody z krwawnika pomagały zmniejszyć stopień uszkodzenia śluzówki żołądka nawet o 90%. Zbadano również potencjalne ochronne działanie wyciągów z krwawnika – podawany razem z substancjami powodującymi powstawanie wrzodów chronił śluzówkę żołądka i zmniejszał obrażenia spowodowane m.in. indometacyną czy alkoholem etylowym.

Odnośnie stosowania w przypadku niestrawności – również jest skuteczny – zwiększa motorykę żołądka, wydzielanie soków trawiennych oraz działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Nie tylko pomoże nam rozładować wypchany żołądek i strawić to co w siebie wpakowaliśmy, ale przez swoje działanie będzie pobudzać apetyt – można go wykorzystać jako środek pomocniczy w terapii anoreksji.

Na wątrobę –

Krwawnik działa również ochronnie na wątrobę – tę aktywność można przypisać głównie pochodnym flawonoidów. W przypadku podawania myszom śmiertelnych dawek d-galaktozaminy oraz lipopolisacharydu wcześniejsze podanie wyciągów z krwawnika zmniejszyła śmiertelność o 60%. Dodatkowo w przypadku podawania hepatotoksycznych substancji, podawanie wyciągu z krawnika znacznie zmniejszało poziom markerów wątrobowych AST i ALT.

Przeciwzapalnie i przeciwutleniająco –

Tym pewnie nie uda mi się Was zaskoczyć – dzięki zawartości substancji o charakterze polifenoli wiele roślin wykazuje taką aktywność, różnią się tylko siłą działania – cóż, stres, nieuregulowany tryb życia i niezdrowe (ale takie pyszne) jedzenie przyczyniają się do powstawania wolnych rodników, które z kolei są jednym z powodów powstawania stanów zapalnych. W krwawniku znajdziemy zarówno polifenole, jak i pochodne azulenowe działające przeciwutleniająco i przeciwzapalnie. I żadną rewelacją nie będzie, jeśli powiem Wam, że krwawnik również tak działa 🙂

Przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo –

Różne frakcje wyciągów z krwawnika były również badane pod kątem skuteczności przeciwko bakteriom i grzybom. Zarówno olejek eteryczny (akurat on działał najsilniej), jak i wyciągi wodne i wodno-alkoholowe działały skutecznie przeciwko wielu drobnoustrojom – frakcje lipofilne (z większym powinowactwem do tłuszczy) działały przeciwko Candida albicans, olejek eteryczny był skuteczny przeciwko między innymi Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Enterococcus faecalis Kelebsiella pneumoniae.Wyciąg metanolowy działał skutecznie również przeciwko H. pylori
To tylko potwierdza skuteczność w leczeniu wrzodów żołądka, ran i stanów zapalnych skóry.

Przeciwpasożytniczo –

Jak się okazuje możemy również wspomagać się krwawnikiem w leczeniu zakażeń pasożytniczych – charakteryzuje się pewną skutecznością przeciwko lejszmaniozie i malarii, dodatkowo – odstrasza komary Aedes aegypti z podobną skutecznością do DEET. Ciekawe jak działa na nasze polskie widliszki, ale jeśli jego skuteczność można porównać z DEET, to trzeba przyznać ma niezły potencjał (DEET – N,N-dietylotoluamid – straszne paskudztwo, ale jak dotąd to jedyny środek, który działał naprawdę porządnie w okolicach augustowskich bagien).

Przeciwbólowo, również w przypadku bólów miesiączkowych –

Krwawnik jak się okazuje może być również skutecznym środkiem w leczeniu bólu – w przypadku tego miesiączkowego mamy nawet wyniki badań na ludziach. Niezależnie od tego, co jest powodem naszego cierpienia – napar z krwawnika może nam pomóc z jego złagodzeniu (w niektórych przypadkach aż o 80% !).

Na stan skóry –

Te badania mnie zaskoczyły (nie spodziewałem się nawet, że ktoś to bada) – jak się okazuje dwumiesięczne przemywanie skóry 2% wyciągiem z krwawnika znacząco wpływa na poprawienie kondycji naszej skóry – pod lupę naukowcy wzięli zmarszczki i stan porów 🙂

Czy krwawnik jest bezpieczny?

Jak dotąd badania przeprowadzone na gryzoniach zdają się potwierdzać bezpieczeństwo stosowania surowca, chociaż przydałyby się testy mutagenności i powtórzenie wcześniejszych badań na ludziach pl.wikipedia.org. W większych dawkach może negatywnie wpływać na jakość nasienia (nie martwmy się – chodzi o dawki rzędu 80g ekstraktu na 70kg osobę – nikt rozsądny tyle nie będzie tego przyjmował).

Źródła:

  • Jenabi E, Fereidoony B. Effect of Achillea Millefolium on Relief of Primary Dysmenorrhea: A Double-Blind Randomized Clinical Trial. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2015 Oct;28(5):402-4. doi: 10.1016/j.jpag.2014.12.008.
  • Tadić V, Arsić I, Zvezdanović J, Zugić A, Cvetković D, Pavkov S. The estimation of the traditionally used yarrow (Achillea millefolium L. Asteraceae) oil extracts with anti-inflamatory potential in topical application. J Ethnopharmacol. 2017 Mar 6;199:138-148. doi: 10.1016/j.jep.2017.02.002 pl.wikipedia.org.
  • Ali SI, Gopalakrishnan B, Venkatesalu V. Pharmacognosy, Phytochemistry and Pharmacological Properties of Achillea millefolium L.: A Review.vPhytother Res. 2017 Jun 15. doi: 10.1002/ptr.5840.
  • Lamer-Zarawska. Fitoterapia i leki roślinne. 2013.
  • I. Matławska. Farmakognozja. 2005.
  • Kopaliński W. 1991. Słownik mitów i tradycji kultury. PIW, Kraków, ​ISBN 83-06-02157-6​, str. 14.

Rate this post